Bu, Türkiye'ye göç etme konulu yazı dizimin 2. bölümü. 1. bölümü buradan okuyabilirsin. Tüm bölümleri ve kendin kontrol edebileceğin güvenilir kaynakları Türkiye'ye göç etmek ve yaşamak sayfasında bulabilirsin.
Türkiye’de araba satın almak, bunu kendin yapana kadar önemsiz bir şey gibi gelir. Türkiye’ye koronavirüs salgınının en yoğun olduğu dönemde geldik. Minibüsümüz bozulmuştu, bu yüzden kayınbiraderim ve yengemin arabasını ödünç alabildik. Kayınvalidem ve kayınpederim de arabalarını teklif ettiler. Ne kadar nazik olsalar da, mümkün olduğunca çabuk kendi aracımıza sahip olmak istiyorduk. Yani: araba arayışına başladık.
İkinci el mi? Bu konuyu hiç anlamıyordum
Neden yeni? Çünkü buradaki ikinci el piyasasını anlamıyordum. Ve dürüst olmak gerekirse: şimdi, neredeyse altı yıl sonra bile, hâlâ pek bir şey anlamıyorum. Kısaca özetlemek gerekirse: burada ikinci el bir araba genellikle yenisinden daha pahalıdır. Çünkü satıcı, masraflarının mümkün olduğunca çoğunu geri kazanmak ister. Yerel geleneklere saygı.
Türkiye’de araba satın almak: showroomları dolaşmak
Aslında aramama gerek yoktu, çünkü tam olarak ne istediğimi biliyordum: bir Toyota Hilux, tercihen dört çeker. Arkada yeterince yer vardı ve güçlü motoru sayesinde doğaya çıkıp fotoğraf çekmek için idealdi. O halde Toyota galerisine gidelim. İşimiz çabucak bitti. Showroom zaten bomboştu. Test sürüşü mü? Mümkün değildi, çünkü Hilux yoktu. Hatta daha da ötesi: hiç araba yoktu, çünkü koronavirüs nedeniyle stokta araç yoktu. Sipariş vermek mümkündü, ama o zaman en az 12 ila 18 aylık bir bekleme süresiyle hesap yapmam gerekirdi. Yani bu bir seçenek değildi.
Toyota bayisinin yanında Renault bayisi vardı. Bir Megane’yi de merak ediyordum. Tüm hikayeyi anlatmayacağım, ama o da suya düştü. Sipariş verebilirdim, teslimat 3 ila 6 ay sonra olacaktı. Ancak burada işler Hollanda’dakinden farklı: fiyat üzerinde anlaşma yapamazsın. Teslimat günündeki fiyat, ödeyeceğin fiyattır. Araba şu anda 10.000 avroya mal oluyor ve bu fiyat üzerinde anlaşıp el sıkışıyoruz, ama teslimat sırasında fiyatı 12.000 avroya çıkarsa? O zaman o 2.000 avroyu da eklemem gerekir. Neyse, boş ver.
VW mi? Yoksa Mercedes mi?
Bir de Volkswagen’e bakalım. Orada da işimiz çabucak bitti. Showroom arabalarla doluydu, ama fiyatları görünce bunun nedenini tam olarak anladık. Daha sonra arkadaş bir çiftten, Volkswagen’in burada statü açısından Mercedes ile eşdeğer olduğunu öğrendik.
Volkswagen’in yanında Fiat vardı. Orada çok sıcak karşılandık ve birkaç araba vardı. Bunlardan biri 500L’ydi. Fiat 500’ü İtalya’dan gelen o küçük sırt çantası gibi tanıyorum, ama bu gerçekten daha büyük görünüyordu. İçine bir an oturdum ve vay canına, şaşırtıcı derecede genişti. Ve fiyatı da şaşırtıcı derecede düşüktü. Test sürüşü de olumlu geçince, kararımızı verdik. Bir hafta sonra bir Fiat 500L ile yola çıkmıştık.


Unuttuğum çift
Harika bir araba. Çok geniş ve yakıt tüketimi düşük. Ama alışık olmadığım bir şey vardı: her gün dağlarda sürüş. Hollanda’da buna pek dikkat etmezsin ve ben de araba alırken tork değerine hiç bakmazdım. Pfff, 500L ile bu konuda biraz hayal kırıklığına uğradım. 127 Nm torklu 1.4 benzinli modeli kullanıyorduk. Araba ne kadar küçük olursa olsun, bu tork dağlarda rahatça yol alabilmek için yetersizdi.
Üç ya da dört ay kadar sonra, hayal kırıklığıyla Fiat servisine geri döndük. Orada bize harika bir şekilde yardımcı oldular. 500L’miz için iyi bir fiyat aldık ve torku oldukça yüksek bir araba satın aldık: Fiat Doblò 1.6 Trekking, 120 pk ve 320 Nm. Beş kişi için yer ve geniş bir bagaj alanı var. Harika bir araba ve hâlâ onu kullanıyoruz. En güzel araba değil, ama sınıfın en çalışkan çocuğu.

Yani, Hollanda’da sadece düz arazide sürüş yaptıysan ve yakında dağlık bir bölgede yaşayacaksan: sadece boyutlara ve yakıt tüketimine değil, tork değerine de dikkat edin.
Hilux’tan pişman mıyım?
İçgüdüsel olarak Hilux’u hâlâ çok havalı bir araba buluyorum. Ama pikaplara uygulanan verginin önemli ölçüde arttığını duyduğumdan beri, Doblò’muzdan çok memnunum. En güzel araba değil, ama işlevsel. Ve oldukça hızlı: trafik ışıklarında pek çok Tofaş’ı geride bırakıyorum. Selma’ya göre ben küçük bir çocuğum ve öyle kalacağım.
Her şey onun adına
Bu belki de tüm bu hikayenin en önemli dersi. Yabancı olarak burada kendi adına neredeyse hiçbir şey alamazsın. Sadece araba değil, şirket, ev ve hatta cep telefonu aboneliği bile. Eğer imkanın varsa, en iyisi her şeyi Türk eşinin adına yazdırmak. Aksi takdirde hemen çok yüksek bir bedel ödersin. Selma ve ben mal ortaklığıyla evlendik, yani onun adına kayıtlı olan her şey ikimizin de malıdır.
Eski kafalı bir adam
Ben oldukça eski kafalı bir adamım. Şu öğütle yetiştirildim: “Evliliği aklına bile getirmeden önce, aileni maddi olarak geçindirebilecek duruma gel.” Babamın bu tavsiyesini iyice kafama kazımıştım ve Hollanda’da da bunu gayet iyi başardığımı düşünüyordum. Bana ait olan her şey Selma’nın da malıydı, ama kâğıt üzerinde benim adıma kayıtlıydı. Birlikte aldıklarımız ise ikimizin adına kayıtlıydı.
Burada bu algıyı aşmam gerekti. Burada da “ve/veya” hesabı var, ama prensipte sadece bir kart veriliyor ve her şey tek bir isim üzerine kayıtlı oluyor. Kenan’ın okulunda benim adım da yazıyordu, ama genellikle evraklarda Selma’nın adı geçiyordu. Hollanda’da durum tam tersiydi: ben evdeydim, Selma çalışıyordu; bu yüzden tamamen pratik nedenlerle okulla ilgili işlerin çoğunu ben hallediyordum. (“Pratik” kelimesini ne kadar sık kullandığımı görüyor musun?)
Bir şey daha vardı. Hollanda’da tamamen iş göremez durumundaydım ve iş piyasasında benim için artık yer yoktu. Buna alışmam gerekiyordu. Ve burada da ara sıra yine kenara itilmiş gibi hissediyordum, oysa elbette durum hiç de öyle değildi. Hollanda’da bu duyguyla başa çıkmak için yardım arıyordum. Burada ise bunu tek başıma halletmek zorundaydım. Sanırım Hollanda’da ruh sağlığı hizmetleri için ideal bir vaka olurdum, haha. Sanırım orada bu konu şu anda epey gündemde.
Bu arada, tüm bunlar hayatımızda kendine bir yer buldu. Yine neşeliyiz ve geleceğe umutla bakıyoruz. Ama bunu anlatmak biraz zaman aldı.
Elimde tutamadığım bir telefon
Günümüzde her şey cep telefonundan hallediliyor, bu yüzden bir cep telefonu aboneliği almak istedim. 2021’in başlarında, Türk Telekom aslında bir yabancı olarak ücretli abonelik alabileceğin tek operatördü. Diğer operatörlerde ise sadece kontörlü seçenek kalıyordu. Şuhut’taki neredeyse tüm telefon mağazalarını gezdik (ve inanın bana, oldukça fazla var, hahaha). Türk Telekom’da bana normal bir müşteri gibi davrandılar. Ekstra bir şey yapmam gerekmedi.
Hollanda'dan getirdiğim telefonum ise ayrı bir hikayeydi. Onu 120 gün içinde Türkiye'de kaydettirmem gerekiyordu. Bu bir tür vergi ve bunu yapmazsan telefonun IMEI numarası üzerinden engellenir. O zaman birkaç bin lira ödemiştim. Şimdi, 2026 yılında bu tutar 54.000 lirayı aşıyor ve her yıl artırılıyor. Bu, birçok telefon için yeni bir telefonun fiyatına yakın bir rakam. Tavsiyem: burada yeni bir telefon satın alın. Kayıt işleminin nasıl yapıldığını ve ne kadara mal olduğunu kendin öğrenmek istersen, Türkiye Cumhuriyeti resmi web sitesine bakabilirsin.
Bu diziden daha fazlası: önceki ve sonraki bölümleri de oku ya da Türkiye’ye göç etmeyle ilgili tüm bölümleri incele.

Yazar hakkında: Roland Tel
2021'den beri Şuhut'ta yaşayan bir Drenthe'li. Türkiye'de günlük yaşamı, göçü ve fotoğrafçılığı, bir de burada başımdan geçen her şeyi yazıyorum. Hakkımda daha fazlasını oku.
Bu hikâyeyle ilgili bir sorun mu var, ya da bir iş birliği yapmak mı istiyorsun?
İletişim formundan bana yaz.
