Bu, Türkiye'ye taşınma konulu yazı dizimin 1. bölümü. Tüm bölümleri ve kendin de kontrol edebileceğin güvenilir kaynakları, Türkiye'ye göç etmek ve yaşamak sayfasında bulabilirsin.
İnsanlar bana bazen Türkiye’ye taşınmanın nasıl bir şey olduğunu soruyor. Sanki bunun öncesinde büyük, derinlemesine düşünülmüş bir karar alınması gerekiyormuş gibi. Listeler, artılar ve eksiler, uykusuz geceler. Eh, bizim için öyle olmadı. Bizim için bu fikir, tuvalete gitmek kadar doğal bir şekilde ortaya çıktı.
Bank, komşu ve emlakçı
Drenthe’deki Gieterveen’de yaşıyorduk. Evimizin önünde bir bank vardı ve ben sık sık karşı komşumla orada otururdum. Hiçbir şey hakkında gevezelik ederdik. O bankın amacı da buydu. Sözde “yalan bankı”.
Bir gün komşularımızın evinin önüne bir araba durdu. İçinden, kilometrelerce öteden bile emlakçı olduğu anlaşılan bir adam indi. Komşularımızla işini bitirdikten sonra, bize de uğrayıp biraz gevezelik etti. Evimizi satmak isteyip istemediğimi sordu. Çünkü evi almak isteyen dört kişi hazır bekliyormuş.
Çok güldüm. Orada daha iki yıldır oturuyorduk ve ev nihayet tam istediğimiz gibi olmuştu. Ben de, o koca ağzımla şöyle dedim: “Gelip konuşabilirsin, ama 400.000 avrodan az teklif ederlerse, gelmene bile gerek yok.” Bu, bizim evi satın almak için ödediğimiz fiyatın yaklaşık iki katıydı. İşte, konu kapandı.
“Tamam,” dedi adam. “Ne zaman gelebilirim?”
Gerisi malum. Ev resmi olarak satışa çıktıktan bir hafta içinde sözlü bir anlaşmaya vardık.
Türkiye’ye taşınmak: rafa kaldırılmış rüya
O akşam hemen Selma’ya anlattım. İlk başta yakınlarda bir yer düşünmüştük. Biraz arazisi olan küçük bir çiftlik. Ama çok geçmeden konu Türkiye’ye geldi.
Bu ilk kez olan bir şey değildi. Daha önce de Türkiye’ye taşınmayı önermiştim. Selma o zamanlar Türkiye’ye taşınmak istememişti. Ama madem gidecektik, en azından bir güvenlik ağı olsun istiyordu: Ya orada uyum sağlayamazsak diye, Hollanda’ya geri dönüp hemen işe başlayabilmek istiyordu. Böylece en azından geçimimizi sağlayacak bir gelirimiz olurdu.
Patronu bir yıllık izin almamıza izin vermeye hazırdı. Ancak bu durumda işveren yükümlülüklerini, örneğin emeklilik primlerini kendimiz ödememiz gerekiyordu. Buna evin masraflarını da ekleyin (o sırada evi henüz satmamış olacaktık) ve anlarsın: bu finansal olarak mümkün değildi. Böylece planlar rafa kaldırıldı.
Bu sefer durum farklıydı. Gelirimin garanti edildiğini yazılı olarak elimde tutuyordum. Bu sayede Selma, güvenlik ağını bir kenara bırakabildi. Planlar yeniden gündeme geldi ve işler yoluna girdi.
Türkiye’ye taşınmak: ayarlamak, ayarlamak ve yine ayarlamak
Evin satışı konusunda anlaşmaya varılmasından ayrılmamıza kadar birkaç ay geçti. Bu süreye de çok ihtiyacımız vardı, çünkü Türkiye’ye taşınmak, kahve ve çay molaları arasında halledilebilecek bir iş değil.
- Kıtalararası bir nakliye şirketiyle anlaşmak.
- Belediyeden alınabilecek her türlü resmi belgeyi talep etmek.
- Kedilerimizi de yanımızda götürebilmek için nelerin gerekli olduğunu araştırmak.
- Koronavirüs salgını nedeniyle, ilgili ülkelerden geçip geçemeyeceğimizi ve hangi kurallara uymamız gerektiğini öğrenmek için büyükelçilikleri aramak.
- VOG başvurusu yapmak
- Tüm belgelere apostil yaptırmak
- Arabaları satmak, çünkü onları yanımızda götüremezdik, ve bir minibüs satın almak.
- Hemen yanımıza almamız gereken her şeyi ayrı bir yere koyduk. Geri kalanını kutulara koyduk. Ve her kutunun içindekileri tek tek listeledik. Her. Bir. Kutu.
Vb., vb., vb. Ve tüm bunlar tam da koronavirüs salgını sırasında.
Minibüs bizim olur olmaz, “veda turumuza” başladık.

Drenthe dokunuşlu bir otobüs
Bir arkadaşımız sprey boya konusunda çok yetenekli. Böylece otobüsümüzün yan tarafına bir sanat eseri kazandık. Konusu ne mi? Hunebedler. Drenthe’den ayrılırken başka ne olabilirdi ki?



Böylece Türkiye’ye öylece gitmedik, yan tarafında bir parça Drenthe ile yola çıktık.
Üç kişi, kediler ve acil durumlar için bir şişeyle Türkiye’ye taşınmak
29 Mart 2021 Pazartesi günü, koronavirüs testimizin hemen ardından yola çıktık. Bu biraz riskli bir işti: sonuçları beklemek gerekiyordu ve Türkiye’ye ancak geçerli bir test sonucu ile girebiliyorsun. Üçümüz minibüsteydik. Önümüzde yaklaşık 3500 km yol vardı. Sürüşü ben yaptım. Resmen 1 Nisan’dan itibaren Hollanda’da ikamet etmiyorduk (ve hayır, bu bir şaka değildi). Seyahat sırasında Hollanda’da sigortalı kalabilmek için bilerek o tarihte ikamet kaydımızı sildirdik. Çünkü dikkat edin: ikamet kaydını sildiğin anda sağlık sigortan sona erer. Hollanda yasaları böyle. Ve araba sigortası gibi diğer sigortaların çoğu da sadece Hollanda’da ikamet ettiğin sürece geçerlidir. Bu yüzden kayıt silme işlemini çok erken yaptırmayın, aksi takdirde tam yüklü bir otobüsle sigortasız olarak Avrupa’da seyahat edersin.
Kediler en iyi yeri kapmıştı. Otobüsün kabininin üstünde, iç kısımda, biraz dolaşabilecekleri güzel bir kulübe yapmıştım. Hatta kendilerine ait bir uyku köşesi bile vardı. Business class diyelim.
Bir ülke hariç, sıkıcı bir yolculuktu
Dürüst olmak gerekirse, önceden epey stresli olsak da yolculuk oldukça sıkıcıydı. Her şey tıkır tıkır gitti ve neredeyse hiçbir sınırda sorun yaşamadık. Sırbistan hariç. Orada belirli bir süre içinde sınırı tekrar geçmek zorundaydın ve yabancıların durmasına izin verilen sadece birkaç benzin istasyonu vardı.
Tahmin et, tam da orada kim tuvalete gitmek zorunda kaldı? Evet, Kenan. Neyse ki henüz o kadar iri değildi, bu yüzden kabinde rahatça ayakta durabildi. Yanımızda büyük bir şişe vardı. Daha fazla söze gerek yok.
Sırbistan sınırında ters yönde sürüş
Macaristan’dan çıkış sorunsuz geçti. Peki ya Sırbistan’a giriş? Orada otobüsümüz (küçük) bir kamyon olarak kabul edildi. Binek araçlar için ayrılan şeritten geçmeme izin verilmedi, kamyonların arkasına takılmam gerekiyordu. Orada yaklaşık bir kilometre uzunluğunda bir kuyruk vardı.
Bu yüzden otobüsü otoyolda geriye doğru sürdüm. Bir ara geri döndüm ve bir süre ters yönde sürdüm. (Taklit etmeyin.) Etrafımızdaki şoförler neden beklemek zorunda olduğumu anlamadılar, bu yüzden sürekli önüme geçtiler. Böylece kamyon şoförlerinden çok fazla işbirliği gördüm ve yarım saat içinde tekrar sınıra vardım.
Orada bana gerçekten profesyonel bir şoför gibi davrandılar. Her yerde sevk irsaliyelerimi sordular. Sevk irsaliyesi mi? Hayır, bende yok. Ama bir envanter listem var. Neyse ki elimizde vardı, çünkü hazırlık aşamasında bu konu gündeme gelmişti.
En önemli damgayı almam gereken küçük pencerede görevli kadın, orada aslında ne işim olduğunu sordu. Of. Almanca olarak, meslektaşının bizi binek araç geçişinden uzaklaştırdığını açıkladım. Bana Sırpça birkaç söz sertçe söylendi ve ardından envanter listeme yaklaşık sekiz damga vurdular. Geçmeme izin verildi. Peki ne oldu dersin? Öylece yolumuza devam ettik ve o andan sonra bir daha gümrük memuru görmedim.
Artık açılmayan bir kapı
Otobüsün bir tuhaflığı daha vardı: yan kapı artık kapanmıyordu. Eşya dolu bir otobüste bu oldukça zordu. Becerikli bir arkadaşımla birlikte o kapıyı perçinlerle kapattık. Mükemmel işledi.
Ta ki sınıra varana kadar. O kapıyı bir açabilir miydik acaba?
Hayır, olmazmış. O zaman arkadan gidelim.
Türkiye’ye taşınmak ve Türk gümrüğü: 31 gün, 200 avro ve bir X-ray kontrolü
Gerçekten zorluk çıkaran tek gümrük, Türk gümrüğüydü. Önce belgelerimizi göstermemiz gerekti, bunların arasında “taşınma mektubumuz” da vardı. Bu, taşınacağını belirten bir mektuptur. Neden bu kadar önemli? Bu mektup sayesinde eşyalarını ekstra ücret ödemeden tek seferlik olarak ülkeye sokabilirsin.
Sonra ilk darbeyi yedik. Eski minibüsümüzle iki yıl mı yol yapacaktık? Altı ay mı? Hayır. Bu bir ticari minibüs olduğu için (en azından gümrük memurları öyle düşünüyordu), minibüsle sadece 31 gün yol yapmamıza izin verildi.
Kontrol istasyonu: minibüsün tamamı boşaltılmalı
Çok nazik bir ifade takındığımızda, kontrol istasyonuna yönlendirildik. Bunun nedeni, kalıcı olarak taşınmamızdı: minibüsün tamamı boşaltılmalıydı. Her şeyin dışarı çıkarılması gerekiyordu. Of. Üstelik saat gece 11.45’ti. Selma altın değerindeydi: göz kırpma, bir damla gözyaşı. 200 € ödemek zorunda kaldım, çünkü memurlar otobüsümüzü boşaltıp her şeyi tekrar paketleyeceklerdi, biz de orada durup izliyorduk.
Kenan, bir görevliyle birlikte içeri, kantinlerine gidebildi. Hava epey serindi ve Türkiye futbol maçı oynuyordu. Otobüs boşaldığında, otobüsün içinden geçmem gerekti: bir röntgen kontrolü. Yaşamak oldukça ilginç bir deneyimdi.
Selma’nın ve eşyalarımızın yanına döndüğümüzde orada bir Alman asıllı Türk (ya da Türk asıllı bir Alman) duruyordu. Sanırım yorgundu ve keyfi hiç de yerinde değildi. Sürekli homurdanıp küfrederek otobüsünü kendi başına boşaltıp yeniden yüklemek zorunda kaldı. Biz geldiğimizde zaten oradaydı ve biz ayrılmamıza izin verildiğinde hâlâ oradaydı. Kim bilir, belki hâlâ oradadır. Hakkını vermek gerekirse: Herkes eşyalarını yine düzgünce toplamıştı.
Neredeyse 40 saatlik sürüş ve iki yataklı bir otel
İnanın bana, bitkin düşmüştüm. 40 saatten fazla aralıksız sürüş yapmıştım ve toplamda belki bir saat uyumuştum. Kapıkule’den sınırı geçtikten sonra, Edirne’de ilk bulduğumuz otelde durduk. Tek istediğim, gerçek bir yatakta uyumaktı. Üç kişilik bir oda istemiştik ve ellerinde de vardı. Öyle sanıyorduk. Odada iki yatak vardı. 40 saatlik sürüşün ardından insanın hiç canı böyle bir şeye takilmez, bu yüzden zavallı resepsiyon görevlisine biraz kızdım. O çok nazikti: bizim için etrafa telefon etti ve hemen köşede kalabileceğimiz bir otel buldu. Gece saat 2 civarında nihayet yatağa uzandım. Harika uyuduk ve koronavirüs dönemi olduğu için kahvaltı odamıza servis edildi.
Şuhut’un hemen öncesinde bozulan bir debriyaj
Sonra İstanbul’u atlatıp dağları aşmamız gerekiyordu. Kilometre sayacında 400.000 kilometre olan ve oldukça aşırı yüklü bir otobüs için bu, biraz fazla zorlayıcıydı. Şuhut’a yaklaşık 50 kilometre kala birdenbire güç kaybettim. Motor hâlâ gayet iyi çalışıyordu ve vites değiştirebiliyordum, ama bir metre bile ilerleyemiyordum. Debriyaj pes etmişti ve debriyajsız o dağları aşamazsın.
Bir çekici çağırdık, o da bizi ve minibüsü eve getirdi. Kayınvalidemi ve kayınpederimi de aradım. Herkes kamyonete sığmadığı için kayınpederim bizi almaya geldi. Kayınvalidem de. Ve yengem de. Sonuçta yine de herkes arabaya sığmadı, hahaha.
Araç ambulansında bir tür tartı vardı. O zaman gerçeği açıkça gördük: otobüs yarım ton fazla yüklenmişti. Oops. Toplamda yaklaşık üç tam gün sürdü. Macera dolu bir yolculuk sona erdi: Şuhut’a varmıştık!
Türkiye’ye taşındıktan sonra kendi evimizde kamp yapmak
Karşılama çok sıcaktı. Kayınvalidem ve kayınpederim bize gerçekten evimizdeymişiz gibi hissettirdiler. İlk birkaç gün onlarda kaldık. Ama bir an önce kendi evimizde uyumak istiyorduk.
Bu yüzden: otobüsü boşalttık; otobüs özellikle Kenan’ın eşyalarıyla doluydu. Çünkü amacımız, Kenan’ın kendini çabucak evinde hissedebileceği bir ortam yaratmaktı. Bu yüzden aslında onun odasının tamamını otobüse yüklemiştik. Sonra: odasını düzenledik. Yataklarımızı yere serdik. Ve işte, artık kendi evimizde yaşıyorduk.
Geri kalan eşyalarımız deniz yoluyla geldi ve bu neredeyse altı hafta sürdü. Yani yaklaşık beş ila altı hafta boyunca kendi evimizde kamp yaptık. O süre zarfında hemen Ikea’yı boşalttık. Tabii ki internetten. Selma ve ben kısa sürede gerçek birer Ikea uzmanı olduk. Bunun nasıl olduğunu Ikea Atölyesi Yeniden İş Başında yazısında okuyabilirsin.
Şuhut’ta çektiğim ilk fotoğraflar
Bunlar Şuhut’ta çektiğim ilk fotoğraflar: eski taş köprünün bulunduğu nehir, sonunda karlı dağların uzandığı bir sokak ve su kenarındaki harap bir ev.



Otobüssüz ama arabasız değil, Türkiye’ye taşınmak
Minibüsümüz bozulmuştu ve zaten sadece 31 gün süreyle kullanılabilirdi, bu yüzden ulaşım aracımız yoktu. Türkiye’de mesafeler Hollanda’dakinden çok farklı: “Hemen bir alışverişe çıkmak” bile çabucak uzun bir yolculuğa dönüşüyor. Bu yüzden araba satın almak mutlak önceliğimizdi. İlk satın aldığımız araba bir Fiat 500L’ydi.


Türkiye’ye taşınmak gerçekten akıllıca mıydı?
Boş evimizde ilk kez durduğumuzda nasıl hissettik? Dürüst olmak gerekirse, kendime gelmeye vaktim olmadı. İdari işlerle çok meşguldüm.
Ama kendimi tanıyorum. Birkaç ay sonra nihayet sakinleştiğimde içime bir his çöktü: Türkiye’ye taşınmak gerçekten de en akıllıca karar mıydı? Doğru kararı vermiş miydik?
Cevap kendiliğinden geldi. Kendi arabamız olunca, Selma’yla birlikte ya da bazen tek başıma fotoğraf çekmek için dışarı çıktığımda anladım. Her şey yolundaydı. Türkiye’ye taşınmak doğru karardı.
Şuhut’taki ilk haftalarımızın nasıl geçtiğini, ilk blog yazımda okuyabilirsin: Başlangıç: İlk maceralarımız ve Türkiye’deki yaşam. Neden sonunda Şuhut’ta kaldığımızı ise Şuhut: Beklenmedik bir şekilde yuvamız haline gelen şehir başlıklı yazımda bulabilirsin.
Bu seriden daha fazlası: önceki ve sonraki bölümleri de oku ya da Türkiye’ye göç etmekle ilgili tüm bölümleri incele.

Yazar hakkında: Roland Tel
2021'den beri Şuhut'ta yaşayan bir Drenthe'li. Türkiye'de günlük yaşamı, göçü ve fotoğrafçılığı, bir de burada başımdan geçen her şeyi yazıyorum. Hakkımda daha fazlasını oku.
Bu hikâyeyle ilgili bir sorun mu var, ya da bir iş birliği yapmak mı istiyorsun?
İletişim formundan bana yaz.
