Dit is deel 14 van mijn serie over emigreren naar Turkije. Alle delen, en betrouwbare bronnen om zelf na te kijken, vind je op de pagina emigreren en wonen in Turkije.
Niemand begint aan een emigratie met de gedachte aan een scheiding. Toch gebeurt het, en dan blijkt scheiden in Turkije als Nederlander een stuk ingewikkelder dan in Nederland. Omdat het onderwerp gevoelig is, hou ik dit blog bewust feitelijk. Ik beperk me tot wat ik bij betrouwbare bronnen kon vinden, en zeg erbij wat ik niet kon vinden.
Welke rechter?
Volgens een Turks advocatenkantoor wordt een scheiding meestal aangevraagd bij de rechtbank van de woonplaats van een van de partners, of van de laatste gezamenlijke woonplaats. Turkse rechters kunnen ook bevoegd zijn bij een huwelijk tussen partners met verschillende nationaliteiten. Dat betekent dat je in Turkije kunt scheiden, maar ook dat er in twee landen tegelijk een procedure kan lopen. Dan kunnen uitspraken elkaar tegenspreken. Die kans is er vooral als je al in Nederland bent begonnen en de ander in Turkije.
Er zijn twee soorten scheidingen. Bij een gezamenlijke scheiding zijn jullie het eens over de verdeling van bezittingen, de kinderen en de alimentatie. Dat kan vaak in één zitting en gaat volgens het kantoor meestal binnen een paar weken tot een paar maanden. Zijn jullie het niet eens, dan zijn er meerdere zittingen, getuigen en bewijsstukken nodig. Dat duurt maanden tot jaren en kost meer. Je kunt je laten vertegenwoordigen met een volmacht.
Wordt een Turkse scheiding in Nederland erkend?
Een buitenlandse scheiding wordt in Nederland in principe van rechtswege erkend. Er is geen aparte procedure voor. Voor landen buiten de EU, zoals Turkije, moet de scheiding wel uit een echte rechtszaak komen, of de andere partner moet ermee hebben ingestemd. Alleen op zwaarwegende gronden kan erkenning worden geweigerd.
Je moet de scheiding ook laten inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP), anders staat je in Nederland nog als gehuwd te boek. Woon je in het buitenland, dan loopt dat via de gemeente Den Haag. Je hebt meestal de definitieve uitspraak nodig, een bewijs dat die onherroepelijk is, je huwelijksakte, een apostille of legalisatie en een beëdigde vertaling. Voor een scheiding buiten de EU duurt de behandeling volgens een Nederlands advocatenkantoor al snel enkele maanden.
Andersom geldt het ook: om een Nederlandse scheiding in Turkije te laten gelden, is volgens datzelfde Turkse kantoor een aparte procedure bij een Turkse rechtbank nodig.
Wat gebeurt er met je pensioen en AOW?
Bij het ouderdomspensioen dat je tijdens je huwelijk hebt opgebouwd, heeft je ex-partner volgens de Rijksoverheid in principe recht op de helft. Jullie kunnen daar ook andere afspraken over maken. Meld de scheiding en jullie afspraken binnen 2 jaar na de scheiding bij het pensioenfonds, dan betaalt het fonds later rechtstreeks aan allebei.
De AOW is een ander verhaal: die kun je niet verdelen. Wel hangt het bedrag dat je krijgt mede af van je woonsituatie, bijvoorbeeld of je alleen woont of samenwoont. Wat dat in jouw geval precies betekent, kun je het beste aan de SVB vragen. Lees ook deel 13 over hoe je AOW-opbouw door emigreren verandert.
Je nationaliteit en verblijfsvergunning
Heb je de Turkse nationaliteit genomen en je Nederlandse behouden omdat je met je partner getrouwd bent (zie deel 9)? Dan is de vraag of een latere scheiding daar iets aan verandert. De IND schrijft op de pagina over het verliezen van de Nederlandse nationaliteit niets over een scheiding. Ik kan je dus niet vertellen wat er gebeurt. Vraag het de IND of een advocaat voordat je stappen zet.
Hetzelfde geldt voor een Turkse verblijfsvergunning. Heb je die gekregen omdat je met een Turkse partner getrouwd bent, dan kan een scheiding gevolgen hebben. Wat er precies geldt voor jou, heb ik niet kunnen vinden. Vraag het bij de migratiedienst in jouw provincie (Göç İdaresi) of bij een Turkse advocaat die ervaring heeft met buitenlanders.
Wat kun je alvast doen?
- Zoek een advocaat die ervaring heeft met scheidingen tussen een Nederlander en een Turk, het liefst iemand die het Nederlandse en het Turkse recht kent.
- Bewaar je huwelijksakte, paspoorten en pensioenoverzichten, en laat ze zo nodig vertalen.
- Check bij de SVB en je pensioenfonds wat de scheiding voor jouw AOW en pensioen betekent.
- Denk ook aan kinderen, huis en bezittingen in Turkije. Daar heb ik in dit blog geen bronnen over gevonden, dus laat je hier goed adviseren.
Zelf nakijken
- Bicak Hukuk: divorce process in Türkiye
- Law & More: erkenning van buitenlandse scheidingen in Nederland
- Rijksoverheid: verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding
- NederlandWereldwijd: wat is AOW?
- IND: Nederlandse nationaliteit verliezen
Dit is geen juridisch advies en ik ben geen advocaat. Elke situatie is anders. Stand van zaken: oktober 2026.
Meer uit deze serie: lees ook het vorige en volgende deel, of bekijk alle delen over emigreren naar Turkije.
Over de schrijver: Roland Tel
Drent in Şuhut sinds 2021. Ik schrijf over het dagelijks leven, emigreren en fotograferen in Turkije, en alles wat ik hier zelf meemaak. Lees meer over mij.
Heb je naar aanleiding van dit verhaal een vraag, of wil je graag een samenwerking aangaan?
Neem dan even contact met mij op via het contactformulier.