Home » Şuhut'ta günlük hayat » İkamet izni: uzatma, seyahat ve birkaç büyük soru

İkamet izni: uzatma, seyahat ve birkaç büyük soru

İkamet izni uzatma, Türkiye’de yaşayan birçok kişi için tekrar eden bir stres kaynağı. Hollandaca’da ikamet izni “verblijfsvergunning” yani oturma izni anlamına geliyor. İlk ikamet iznimi nasıl aldığımı burada okuyabilirsin. Uzatma sırasında da benzer bir stres yaşıyorsun, ama zamanla bu da giderek kolaylaşıyor.

İkametinle seyahat etmek

Düzenli olarak Hollanda’ya gidiyoruz: tatil, aile ziyareti, arkadaş ziyareti, adına ne dersen. Türkiye’den çıkarken Hollanda pasaportumun yanında ikametimi de gösteriyorum, burada yasal olarak bulunduğumu kanıtlamak için. Girişte de aynısı geçerli. Ama bir fark var. Pasaportunun, Türkiye’de kalacağın süreden en az 60 gün daha geçerli olması gerekiyor, ikamet izni için ise böyle bir kural yok. Geçerli olduğu sürece sorun yok.

İkamet izni uzatma planım

26 Ocak 2027 Salı günü Hollanda’ya uçuyoruz, 5 Şubat Cuma günü geri dönüyoruz. İkametimin süresi 1 Nisan 2027’de doluyor. Uzatma başvurusunu, süre dolmadan 60 gün önceden itibaren e-ikamet sistemi üzerinden yapabiliyorsun, yani 8 Şubat Pazartesi günü hemen başlıyorum.

Başvuru sırasında ikamet kartını teslim ediyorsun ve İkamet İzni Müracaat Belgesi veriliyor. Bu belge, işlem süresince Türkiye’de yasal olarak bulunduğunu gösteren en önemli kanıt. Bununla seyahat edebilirsin ama Türkiye dışında en fazla 15 gün kalabilirsin. Daha uzun kalırsan başvurun düşüyor.

Ve bu hemen işime yarayacak. Babam, kız kardeşimi ve beni (eşlerimizle birlikte) mart sonunda uzun bir hafta sonu için davet etti, çünkü babamla annem o zaman 60 yıllık evli olacaklardı. Annem ne yazık ki artık aramızda değil. 18 Mart Perşembe günü Hollanda’ya uçuyoruz, 21 Mart Pazar günü geri dönüyoruz; yanımda Hollanda pasaportum ve Müracaat Belgesi olacak. Her şeyin yolunda olduğunu biliyorum ama yine de biraz heyecanlanıyorum.

İkamet izni uzatma mı, yoksa Türk vatandaşı mı olmak?

Uzatma sürecini çok yorucu bulursam, Türk vatandaşlığına da başvurabilirim. Selma ile 6 Haziran 2008’den beri evliyiz, dolayısıyla evlilik yoluyla vatandaşlık yolu açık (Türk Vatandaşlık Kanunu 5901, madde 16). Koşullar:

  1. Evlilik hâlâ devam ediyor ve en az üç yıldır, Türk vatandaşı bir kişiyle.
  2. Gerçekten aile olarak birlikte yaşıyorsun.
  3. Ulusal güvenlik veya kamu düzeni açısından bir tehdit oluşturmuyorsun.

Bu yolda, olağan vatandaşlık başvurusundaki şartlar geçerli değil: kesintisiz beş yıl ikamet, gelir şartı ve sağlık incelemesi yok.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) göre şunlar gerekiyor:

  • VAT-6 başvuru formu
  • iki biyometrik fotoğraf (50 x 60 mm, beyaz fon)
  • pasaportun
  • doğum belgesi veya kimlik belgesi, resmi çeviri ve noter onaylı
  • en son ikamet kartın
  • harç ödeme belgesi
  • yalnızca cezai bir mahkûmiyet varsa kesinleşmiş mahkeme kararı

Bu resmi liste. İşlem sırasında ek belgeler de istenebilir.

Ama ben bunu istemediğime zaten karar vermiştim. En önemli neden: işler çığırından çıkarsa Hollanda’nın konsolosluk yardımından yararlanma imkânımı kaybederim. Büyükelçilik o durumda, Türkiye’de yaşadığımı ve Türk vatandaşı olduğumu, dolayısıyla Türk hukukunun geçerli olduğunu söyler. Bunu tamamen anlayışla karşılıyorum. Türkiye’de yaşıyorsun ve o zaman Türk vatandaşısın.

Hahaha, bir de dil meselesi var. Vatandaşlık için, Türkçeyle kendini idare edebildiğini göstermek üzere bir görüşme yapılıyor. Elimde bir avuç Türkçe kelime var ve ne dediğimi biliyorum, ama karşımdakiler cevap verince kopuyorum. Yani o “sınavdan” kalırım.

İkametim ve Selma'nın kimlik kartı, numaraları okunamaz hâle getirilmiş
İkametim ve Selma’nın kimlik kartı. Numaraları okunamaz hâle getirdim.

Alternatif: süresiz ikamet izni

8 yıldan uzun süre kesintisiz ikamet iznin varsa, uzun dönem ikamet izni yani süresiz ikamet izni için başvurabilirsin. Bu, sabit bir bitiş tarihi olmayan bir oturma izni. Türk vatandaşlarına neredeyse aynı hakları veriyor; sadece oy kullanamıyorsun ve askerlik yapmak zorunda değilsin. Hollandalı kalıyorsun ama Türkiye’de kalıcı bir oturma hakkı elde ediyorsun.

Göç İdaresi‘ne göre şu şartları taşıman gerekiyor:

  1. En az sekiz yıl boyunca ikamet izniyle Türkiye’de yasal ve kesintisiz yaşamış olmak. Türk biriyle evli olmak yeterli değil; bu sekiz yıl ikamet kayıtlarından anlaşılmalı.
  2. Son üç yıl içinde Türkiye’den sosyal yardım almamış olmak.
  3. Yeterli ve düzenli gelire sahip olmak.
  4. Geçerli bir sağlık sigortasına sahip olmak.
  5. Kamu düzeni veya güvenliği açısından tehdit oluşturmamak.

Benim için en ilginç noktalar gelir ve sağlık sigortası. Hollanda’dan bir iş göremezlik aylığı alıyorum; düzenli bir aylık, düzenli gelir olarak sayılabilir. Benimkinin yeterli olup olmadığına idare karar verecek. SGK üzerinden sigortalıyım; bu da geçerli sağlık sigortası şartını karşılayabilir.

Süresiz ikamet izniTürk vatandaşlığı
Düzenli uzatmaGerekmiyorGerekmiyor
Hollanda pasaportuKalıyorBenim durumumda prensipte kalıyor
Türkiye’de oy kullanmaHayırEvet
AskerlikGeçerli değilBenim durumumda prensipte geçerli değil

Süresiz ikamet izni kaybedilebilir mi? Evet. 45. maddeye göre, Türkiye dışında bir yıldan uzun süre kesintisiz kalırsan (sağlık veya eğitim gibi kabul edilen nedenler hariç) ya da kamu düzeni veya güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturursan iptal edilebilir. Hollanda’da birkaç haftalık bir tatil bu yüzden sorun değil.

Kararım

Şimdilik yine olağan bir ikamet izni uzatma başvurusu yapacağım ve yine 3 yıllık alabilmeyi umuyorum. İki yıl sonra süresiz ikamet izni için nasıl başvurulacağını araştıracağım.

Neyse, Türkiye’nin kuralları ve bunlarla ilgili fikirlerim hakkında yine biraz bir şey öğrendik.


Roland Tel, Şuhut'ta yazar ve fotoğrafçı

Yazar hakkında: Roland Tel

2021'den beri Şuhut'ta yaşayan bir Drenthe'li. Türkiye'de günlük yaşamı, göçü ve fotoğrafçılığı, bir de burada başımdan geçen her şeyi yazıyorum. Hakkımda daha fazlasını oku.

Bu hikâyeyle ilgili bir sorun mu var, ya da bir iş birliği yapmak mı istiyorsun?
İletişim formundan bana yaz.

Yukarı Çık