Ikamet verlengen is voor veel mensen in Turkije een terugkerend stressverhaal. De ikamet is in het Nederlands de verblijfsvergunning. Hier lees je hoe ik mijn eerste ikamet aanvroeg. Bij de verlenging krijg je een vergelijkbare stress, al wordt het gaandeweg wel steeds beter.
Reizen met je ikamet
We gaan regelmatig naar Nederland: vakantie, familie, vrienden, noem maar op. Bij vertrek uit Turkije laat ik naast mijn Nederlandse paspoort ook mijn ikamet zien, als bewijs dat ik hier legaal was. Bij binnenkomst weer hetzelfde. Er is wel een verschil. Je paspoort moet 60 dagen langer geldig zijn dan je verblijf in Turkije, maar voor je ikamet bestaat zo’n regel niet. Zolang hij geldig is, is het goed.
Mijn planning voor het ikamet verlengen
Op dinsdag 26 januari 2027 vliegen we naar Nederland, op vrijdag 5 februari weer terug. Mijn ikamet loopt tot 1 april 2027. Je mag je verlenging aanvragen via het e-ikamet systeem vanaf 60 dagen voor het verlopen, dus op maandag 8 februari begin ik meteen.
Bij de aanvraag lever je je ikamet pasje in en krijg je de İkamet İzni Müracaat Belgesi. Dat is het belangrijkste bewijs dat je tijdens de procedure legaal in Turkije bent. Je mag er mee reizen, maar maximaal 15 dagen buiten Turkije. Ben je langer weg, dan vervalt je aanvraag.
En dat komt meteen van pas. Mijn vader heeft mijn zusje en mij (met aanhang) uitgenodigd voor een lang weekend eind maart, omdat hij en mijn moeder dan 60 jaar getrouwd zouden zijn. Mijn moeder is er helaas niet meer. We vliegen donderdag 18 maart naar Nederland en zondag 21 maart terug, met mijn Nederlandse paspoort en het Müracaat Belgesi. Ik weet dat het prima in orde is, maar ik blijf het toch een beetje spannend vinden.
Ikamet verlengen of toch Turk worden?
Vind ik dat verlengen te vervelend, dan kan ik ook de Turkse nationaliteit aanvragen. Selma en ik zijn sinds 6 juni 2008 getrouwd, dus de route via het huwelijk staat open (artikel 16, Turkse Nationaliteitswet 5901). De voorwaarden:
- Het huwelijk bestaat nog en duurt minimaal drie jaar, met een Turkse staatsburger.
- Je leeft echt samen als gezin.
- Je vormt geen bedreiging voor de nationale veiligheid of openbare orde.
Bij deze route gelden de eisen van de gewone naturalisatie niet: geen vijf jaar onafgebroken verblijf, geen inkomenseis en geen gezondheidsonderzoek.
Volgens de Turkse immigratiedienst (NVİ) heb je dan nodig:
- het VAT-6 aanvraagformulier
- twee biometrische foto’s (50 x 60 mm, witte achtergrond)
- je paspoort
- een geboorte- of identiteitsdocument, officieel vertaald en notarieel bekrachtigd
- je meest recente ikamet
- een betalingsbewijs van de kosten
- een rechterlijke uitspraak, alleen bij een strafrechtelijke veroordeling
Dat is de officiële lijst. Tijdens de behandeling kunnen ze nog meer stukken vragen.
Maar ik had al besloten dat ik dit niet wil. De belangrijkste reden: als “de pleuris” uitbreekt, verlies ik de mogelijkheid om een beroep te doen op Nederlandse consulaire hulp. De ambassade zegt dan gewoon dat ik in Turkije woon en Turks staatsburger ben, dus dat de Turkse wet voor mij geldt. Dat vind ik volledig begrijpelijk. Je woont in Turkije en je bent dan een Turk.
Of je daarbij je Nederlandse paspoort mag houden, hangt van je situatie af. Hoe dat precies zit, lees je in deel 9 van mijn emigratieserie.
Hahaha, en dan is er nog de taal. Voor de nationaliteit krijg je een gesprek om te laten zien dat je jezelf in het Turks kunt redden. Ik ken een handvol Turkse woorden en ik weet best wat ik zeg, maar als ze terugpraten haak ik af. Voor die test zak ik dus.

Het alternatief: de ikamet voor onbepaalde tijd
Heb je langer dan 8 jaar aaneengesloten een ikamet, dan kun je de uzun dönem ikamet izni aanvragen, een verblijfsvergunning zonder vaste einddatum. Je krijgt bijna dezelfde rechten als een Turkse staatsburger, alleen kun je niet stemmen en hoef je niet in dienst. Je blijft Nederlander, maar krijgt een duurzaam verblijfsrecht.
Volgens Göç İdaresi moet je dan aan het volgende voldoen:
- Minimaal acht jaar legaal en aaneengesloten in Turkije gewoond met een verblijfsvergunning. Getrouwd zijn met een Turkse is dus niet genoeg, die acht jaar moeten uit je verblijfsregistratie blijken.
- De afgelopen drie jaar geen Turkse sociale bijstand ontvangen.
- Voldoende vaste inkomsten.
- Een geldige ziektekostenverzekering.
- Geen bedreiging voor de openbare orde of veiligheid.
Voor mij zijn inkomen en zorgverzekering de interessantste punten. Ik heb een Nederlandse arbeidsongeschiktheidsuitkering, en een vaste uitkering kan als regelmatig inkomen meetellen. Of die van mij voldoet, beoordeelt de dienst. Ik ben via SGK verzekerd, wat kan voldoen aan de eis van een zorgverzekering.
| Ikamet voor onbepaalde tijd | Turkse nationaliteit | |
|---|---|---|
| Regelmatig verlengen | Niet nodig | Niet nodig |
| Nederlands paspoort | Blijft | In mijn situatie in beginsel ook |
| Stemmen in Turkije | Nee | Ja |
| Dienstplicht | Niet van toepassing | In mijn geval in beginsel niet |
Kun je de onbepaalde ikamet nog kwijtraken? Ja. Volgens artikel 45 kan hij worden ingetrokken als je langer dan een jaar aaneengesloten buiten Turkije verblijft (behalve bij erkende redenen zoals gezondheid of onderwijs), of als je een ernstige bedreiging vormt voor de openbare orde of veiligheid. Een vakantie van een paar weken in Nederland is dus geen probleem.
Mijn besluit
Ik ga dus nog gewoon mijn ikamet verlengen en hoop dat ik hem weer voor 3 jaar krijg. Als we twee jaar verder zijn, ga ik uitzoeken hoe ik de ikamet voor onbepaalde tijd aanvraag.
Zo, weer een beetje geleerd over de Turkse regels en mijn ideeën erover.

Over de schrijver: Roland Tel
Drent in Şuhut sinds 2021. Ik schrijf over het dagelijks leven, emigreren en fotograferen in Turkije, en alles wat ik hier zelf meemaak. Lees meer over mij.
Heb je naar aanleiding van dit verhaal een vraag, of wil je graag een samenwerking aangaan?
Neem dan even contact met mij op via het contactformulier.
