Emigreren naar Turkije, deel 11: een huisarts voor buitenlanders, handig of niet?

Dit is deel 11 van mijn serie over emigreren naar Turkije. Alle delen, en betrouwbare bronnen om zelf na te kijken, vind je op de pagina emigreren en wonen in Turkije.

Je hoort het weleens: in Turkije bestaat een speciale huisarts voor buitenlanders, de ‘Yabancı Aile Hekimi’. Klinkt fijn. Een dokter die (mogelijk) Engels spreekt, en die weet hoe het met buitenlanders zit. Maar is dat wel zo handig? Ik ben gaan uitzoeken wat er van klopt.

Wat ik kon vinden

In Turkije werk je met een aile hekimi, een familiearts die werkt in een aile sağlığı merkezi (ASM), een gezondheidscentrum. Een aparte soort huisarts met de naam ‘Yabancı Aile Hekimi’ heb ik in de regels niet gevonden. Wat ik wel vond zijn twee voorzieningen die in de regelgeving worden genoemd: het Göçmen Sağlığı Merkezi (migrantengezondheidscentrum) en de Yabancı Uyruklular Polikliniği (polikliniek voor buitenlanders).

Die staan in een wijziging van het Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, de regeling voor de huisartsenzorg, die op 21 februari 2025 in het Resmî Gazete is gepubliceerd. Daarin staat dat het ministerie of de provinciale gezondheidsdienst jouw registratie bij een huisarts kan wijzigen, rekening houdend met de afstand tot je adres. Een van de genoemde redenen is dat je zorg krijgt via een migrantengezondheidscentrum of een polikliniek voor buitenlanders. Maar let op: je recht om zelf van huisarts te veranderen blijft behouden.

Wat dat in de praktijk kan betekenen

Een paar dingen die ik tegenkwam:

• Buitenlanders krijgen een buitenlands identiteitsnummer dat met 99 begint. Daarmee log je in op systemen als e-Devlet, e-Nabız en MHRS, het afsprakensysteem.
• Verhuis je naar een andere provincie en kies je niet binnen een maand zelf een huisarts, dan word je volgens berichten over de nieuwe regeling automatisch ingeschreven bij een huisarts in de buurt van je woonadres. Daarna kun je opnieuw wisselen.
• Voor een huisarts geldt een maximum aantal ingeschreven patiënten. Meestal is dat 3.500. Is een praktijk te vol, dan kunnen patiënten worden verplaatst.
• Volgens een vakbondsbestuurder zijn in april 2025 in Istanbul buitenlandse patiënten met een 99-nummer, vooral van Syrische afkomst, zonder het te weten naar andere huisartsen verplaatst. Dat is een bewering van één bron, maar het laat zien dat een inschrijving ook van bovenaf kan veranderen.

Handig of niet?

Dat hangt er maar van af. Een voorziening met ervaring met buitenlandse patiënten en soms een arts of medewerker die een vreemde taal spreekt, kan prettig zijn. Maar het kan ook betekenen dat je ver van huis wordt ingeschreven, of dat je niet weet bij welke arts je eigenlijk staat. En een dokter die Engels spreekt is geen garantie, dat verschilt per arts.

Wat ik niet heb kunnen vinden: een landelijke regel die zegt hoeveel kilometer je huisarts van je woonadres mag zitten. De regeling spreekt alleen over ‘nabijheid van het woonadres’. Hoe dat in jouw provincie wordt ingevuld, vraag je het beste na bij de gezondheidsdienst van jouw provincie (İl Sağlık Müdürlüğü).

Kost het geld?

Je hoort weleens dat er kosten aan verbonden zijn. Over het opzoeken van je huisarts of het wisselen van huisarts vond ik niets over kosten. De enige kosten die ik tegenkwam zijn voor een e-Devlet-wachtwoord, als je dat nog niet hebt: volgens Sözcü 2 lira bij een PTT-kantoor, en 4 lira als je een nieuw wachtwoord nodig hebt. Of je bij een bezoek of voor medicijnen moet bijbetalen, hangt waarschijnlijk af van hoe je verzekerd bent (via de SGK of met een particuliere verzekering) en niet van de huisarts zelf. Dat kun je het beste navragen bij je verzekeraar of bij de ASM. Heb jij andere kosten meegemaakt? Laat het me weten in de reacties.

Voor het wisselen gelden wel regels. Volgens oudere berichten kon dat maar één keer per 3 maanden. Volgens Medyascope hoef je sinds de wijziging van februari 2025 niet meer zo lang te wachten. Controleer dus de actuele regels bij je ASM.

Wat kun je zelf doen?

• Zoek uit bij welke huisarts je nu staat ingeschreven. Dat kan via e-Devlet of bij het dichtstbijzijnde gezondheidscentrum (ASM).
• Ben je niet tevreden of woon je er te ver vandaan? Dan kun je van huisarts veranderen. Dat recht blijft behouden.
• Verhuis je? Vraag dan meteen na bij welke huisarts je daarna terechtkomt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Meer over hoe de zorg hier werkt lees je in deel 4 (de ziektekostenverzekering) en deel 7 (privacy bij de dokter).

Zelf nakijken

• Resmî Gazete, 21 februari 2025: wijziging Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği
• Medyascope: wijziging huisartsregeling, automatische inschrijving binnen een maand
• Sözcü: aile hekimi veranderen, stappen en e-Devlet-wachtwoord
• BirGün: buitenlandse patiënten verplaatst naar andere huisartsen (Istanbul)
• Koç Üniversitesi: uitleg over het 99-nummer, e-Nabız en MHRS voor buitenlanders

Regels in Turkije veranderen snel en kunnen per provincie verschillen. Zie dit blog als een eerste oriëntatie. Stand van zaken: oktober 2026.

Over de schrijver: Roland Tel

Drent in Şuhut sinds 2021. Ik schrijf over het dagelijks leven, emigreren en fotograferen in Turkije, en alles wat ik hier zelf meemaak. Lees meer over mij.

Heb je naar aanleiding van dit verhaal een vraag, of wil je graag een samenwerking aangaan?
Neem dan even contact met mij op via het contactformulier.